كوتاه زمانی پس از اختراع دوربين و رواج فن عكاسی در اروپا و پيش از آنكه اين اختراع پر جاذبه و پر سر و صدا حتی در خود قارهء اروپا گسترش يابد، دوربين عكاسی به ايران وارد شد و فن عكاسی رواج يافت. عكاسی شايد تنها فنی باشد كه ما آن را از اروپائيان آموختيم و توانستيم پا به پای آنها پيش رويم. ظاهراً اين نيز به بركت تبديل فن عكاسی به ترکیبی از فن و هنر بود كه ايرانيان در اين دومی بی هيچ دو دلی دستی بالاتر از دست ديگرملت ها داشته اند.

   البته نبايد از عوامل ديگر در راه پيشبرد عكاسی چشم پوشيد. دلبستگی ناصرالدين شاه به اين پديده نو و پرداختن خود او و برخی از شاهزادگان و درباريان او به عكاسی اسباب ديگر رواج و رونق آن در تهران و شهرهای ديگر از جمله اصفهان و تبريز و شيراز و رشت ... شد. ورود عكاسهای خارجي كه رده اول آنها بيشتر كارشناسان نظامی و يا معلمين دارالفنون بودند در آموزش و گسترش عكاسی كمك بسيار کرد.   

 اما نقش بزرگي كه ناصرالدين شاه افزون بر رواج و رونق عكاسی بازی كرد و تأثير اين نقش كه امروزه پس از سالها مورد بحث و گفتگو و استفاده است، پايه گذاری آرشيو تصويری بزرگی است كه ما امروز آنرا به نام "آلبوم خانه كاخ گلستان " می شناسيم. اين آرشيو كه بيشترين بخش آن در پی علاقمندی و تشويق ناصرالدين شاه از هنر عكاسی و به روزگار خود او گرد آمده، امروز اگر بزرگترين مركز اسناد مصور تاریخی جهان به شمار نيايد بی ترديد یکی از غنی ترين آنهاست. برای شناسائی و شناساندن اين مركز اسناد كم نظير تاریخی ايران كه نه تنها شامل مدارك مصور سدهء 13و14 ق ، بلكه دارای اسنادی چون تصاوير تخت جمشيد، شوش، تيسفون، بيستون و جز آن است كه قدمت آنها به هزاره هاي پيشين می رسد، در گذشته كوشش در خور توجهی نشده است. كاخ گلستان برآن است كه در كنار ديگر فعاليتهای فرهنگی، به معرفی اين مركز اسناد تاریخی نيز چنانكه بايد و شايد بپردازد. در انجام اين امر ضروری گامهائی در گذشته دور و نزديك برداشته شده كهیکی از آنها اجراي يك پروژه آزمایشی زير نام "پيش طرح ساماندهی آلبومهای كاخ گلستان " بود. دست آورد اجرای اين طرح شناسائی همه جانبه اي است از 2100 عكس از ميان نزديك به 40000 عكس و باسمه های رنگی، سياه وسفيد موجود در 1040 جلد آلبوم، آلبوم خانهء كاخ گلستان است كه به صورت 2100 شناسنامه عكس، 3222 عدد كارت اطلاعاتی و 56 جلد "آلبوم سايه" هم اكنون در دسترس پژوهشگران قرار دارد.   

 برای آنكه حاصل كار انجام شده در اختيار همگان باشد و روش كار مورد نقد و بررسي صاحب نظران قرار گيرد،كاخ گلستان بر آن شد كه دست آورد "پيش طرح " ياد شده را به صورت كتاب حاضر منتشر كند.   

 اميد است كه اين گام، سرآغازی برای اجرای طرحی جامع در راه معرفی آلبوم خانهء كاخ گلستان باشد.